کد خبر: ۶۰۴۰۶
تاریخ انتشار: ۳۰ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۰
آرمان پرس lروزنامه جوان نوشته است:‌ چرا خودروسازان و اعضای شورای شهر در میان تلفات جاده‌ای و مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا به خودروهای برقی و هیبریدی بی‌توجهند؟

در حالی که مسئولان شورای شهر به دنبال خرید خودروی صفر و مسئولان خودروسازی همچنان به بهانه کیفیت و رعایت استاندارد به دنبال گران کردن خودروهای تولیدی داخل هستند، صنعت حمل و نقل و ترکیب سبد انرژی در جهان دستخوش تحولات سریعی است که از چشمان انحصارگر صاحبان صنایع خودرو دور نگه داشته می‌شود.

کشور انگلیس تولید و عرضه خودروهای تک‌پایه سوخت‌های فسیلی‌سوز را از 14 سال دیگر ممنوع کرده است و پس از انگلستان، کشورها و شهرهای دیگری همچون فرانسه، هند، چین، مادرید اسپانیا، مکزیک و آتن یونان نیز می‌خواهند روند تولید و فروش خودروهای بنزینی و دیزلی را متوقف کنند.

  پیشتر نیز شرکت خودروسازی ولوی سوئد اعلام کرده بود تا سال 2020 تولید خودروهای بنزینی را به طور کامل متوقف کرده و خودروهای هیبریدی و برقی را جایگزین آن خواهد کرد. هم اکنون در نروژ از هر پنج خودرو یک خودرو الکتریکی است و جاده‌های بین شهری آلمان نیز میزبان خودروهای برقی زیادی هستند. در هفته‌ای که گذشت حداقل دو خبر درباره تکنولوژی ساخت خودروهای برقی منتشر شده است که در یکی از ساخت اولین کامیون برقی خبر داده شده و در دیگری از ساخت اتوبوس برقی پروترا با اندازه حدود ۴۰ فوت و توضیح داده قادر است به ازای هر بار شارژ و با سرعتی کم، مسافتی به طول 1772 کیلومتر را بپیماید.

 نسل پیشین این اتوبوس قادر بود با یک بار شارژ کامل مسافتی معادل ۳۵۰‌مایل (۵۶۰ کیلومتر) را طی کند.

 این اتفاق درواقع انقلاب و موهبتی بزرگ برای شهرهای آلوده جهان مانند تهران است اما همچنان دولت نگاهش به واردات این خودروها که علی‌القاعده گران‌تر از خودروهای بنزینی و گازوئیلی است، نگاهی همراه با ولع به درآمدهای گمرکی و سایر هزینه‌های آن است. این در حالی است که آلودگی صوتی و زیست‌محیطی آن بسیار پایین‌تر بوده و به تبع به عنوان یکی از عوامل مهم پیشگیری در بروز بیمارهای شهرهای آلوده به شمار می‌رود، البته گفته می‌شود تعرفه خودروهای هیبریدی کمتر از خودرهای خارجی بنزین‌سوز است اما در سال جاری رویه به گونه‌ای پیش‌رفت که واردات خودروهای هیبریدی از سوی واردکنندگان با استقبال مواجه نشود. این عدم‌استقبال به دلیل منافعی است که از سوی واردکنندگان در کنار دولت از خودروهای کم‌مصرف هیبریدی عاید آنها می‌کند.

 با این حال شهر تهران به عنوان یک شهر آلوده که از دو روز دیگر باز هم زیر بار ترافیک مهرماه آلوده‌تر خواهد شد و در ماه‌های آینده روزهای آلود آن را به تعطیلی خواهد کشاند، نیازمند برخورد مهرآمیزتری است و باید اعضای شورای شهر تهران در تعامل با دولت خواستار تعدیل نگاه اقتصادی دولت در حوزه حمل‌ونقل عمومی به خصوص در استفاده از خودروهای هیبریدی در ناوگان تاکسیرانی باشد.

 تصمیم‌سازان برای شهر تهران می‌توانند به عنوان مطالبه‌ای بحق به دنبال اعمال تعرفه صفر درصد موتورسیکلت‌های برقی باشند تا از یک سو تولیدکنندگان داخلی را به لزوم رویکرد جدید مجاب کنند و از سوی دیگر در کاهش واقعی آلودگی هوا گام‌های مؤثر و منطقی‌تری بردارند.

 بدیهی است کاهش آلودگی هوا و آلودگی صدا با این شیوه خود یکی از عوامل کاهنده استرس تهران خواهد بود؛ کسانی که در ششمین شهر پر استرس جهان زندگی می‌کنند و عوامل مذکور از مؤثرترین عوامل استرس و تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی به شمار می‌رود.

اکنون این سؤال مطرح است که چرا مدیران کلانشهر تهران و خودروسازان ما نسبت به این تغییرات هیچ واکنشی ندارند؟

فریبا رحمانی این بار نوشته است: پاسخ را می‌توان در این موضوع یافت که بازار خودرو در ایران رانتی و انحصاری است. همین موضوع هم سبب شده خودروسازان انگیزه تولید یا مونتاژ خودروهای برقی را نداشته باشند. از آن طرف واردکنندگان خودرو هم نمی‌خواهند بازاری که سال‌ها در مشت‌شان بوده را از دست بدهند و ریسک واردات خودروهای برقی را به جان بخرند. شاید هم در توافقاتشان اجازه چنین کاری را در بازار شبه‌دولتی خودرو ندارند!

به گفته او خودروسازان داخلی هم آنقدر منفعت در تولید همین چند قلم خودروی بی‌کیفیت دارند که حاضر نیستند کار را از مرحله مطالعاتی به عملیاتی برسانند؛ خودروهای بی‌کیفیتی که بلای جان مردم شده‌اند، چه در میزان تصادف‌ها و چه در نقششان در آلودگی هوا!

 آمارهای بانک جهانی نشان می‌دهد، مرگ و میر زودرس ناشی از آلودگی هوا در ایران در دو دهه گذشته رشد کرده و از 17 هزار نفر در سال 1990 به بیش از 21 هزار نفر در سال 2013 رسیده است. تبعات اقتصادی این معضل نیز هر سال 23میلیارد دلار معادل 80 هزار میلیارد تومان برای کشور هزینه دارد. یکی از مهم‌ترین مزایای خودروهای الکترونیکی کاهش آلودگی هواست، به خصوص در کلانشهری مانند تهران. چند سال قبل تحقیقی از سوی جمعی از دانشجویان انجام شده بود که نتیجه آن تحقیق نشان می‌داد، خودروی برقی برای پیمایش 100 کیلومتر به اندازه 500 تومان برق مصرف می‌کند در حالی که سوخت مصرفی در خودروهای بنزینی برای هر 100 کیلومتر با در نظر گرفتن بنزین لیتری هزار تومان، 10 هزار تومان خواهد بود.

 از سوی دیگر باید توجه داشت که به رغم اعمال سیاست‌های متعدد، کاهش، مصرف سوخت در ایران بالاست. هر 10 سال یک بار میزان مصرف سوخت در ایران دو برابر می‌شود، این در شرایطی است که از یک سو زمزمه مجدد تحریم بنزین مطرح است و از سوی دیگر میزان سوخت مصرفی جهان حدود هر 40 سال یک بار دو برابر می‌شود، یعنی رشد مصرف سوخت در ایران در مقایسه با میانگین جهانی چهار برابر بیشتر سوخت مصرف می‌کرده است اما اگر خودروهای برقی و به خصوص موتورسیکلت‌های  برقی وارد خیابان‌های ایران شوند، نه فقط از آلودگی هوا کم می‌کنند که سبب صرفه‌جویی در مصرف سوخت هم می‌شود. سوختی که به بنزین تبدیل می‌شود را می‌توان در پتروشیمی به کار برد. درواقع از طریق کاهش مصرف سوخت از این بخش و انتقال به بخش دیگر ارزش افزوده ایجاد می‌شود.

 رحمانی بر این باور است که بهانه غیرمنطقی خودروسازان و واردکنندگان خودرو غیرقابل قبول بوده و برای حرکت در مسیر جدید نیاز به اختراع مجدد هم نیست و وقتی بیشتر خودروها در ایران مونتاژ می‌شود، چرا درباره خودروی برقی نشود؟ حداکثر کاری که خودروسازان انجام می‌دهند، مونتاژ است، در این فعالیت هم به طور قطع قرار نیست کالای جدید و عجیبی را تولید کنیم و در این مورد هم دنباله‌رو خواهیم بود.

  اما این تمام ماجرا نیست زیر از منظر کارشناسان اقتصاد انرژی نیز لزوم ورود به استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و تحول در صنعت حمل و نقل و خودرو را در پیش‌بینی‌های خود به طرز خیلی جدی برای کشورهایی که به اقتصاد انرژی‌های فسیلی وابستگی دارند، هشدار داده‌اند.

صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش خود نوشته است: تا سال 2040 قطعاً قیمت نفت بسیار ارزان‌تر از وضع فعلی بوده و تصور قیمت 50 دلار در هر بشکه در آن زمان تصوری بیهوده است. هر چند به طور قطع تکنولوژی‌های تولید نفت خام نیز تا آن زمان پیشرفت کرده و هزینه تولید را برای صاحبان این منبع طبیعی کاهش خواهد داد اما IMF براساس سرعت رشد خودروهای برقی و تغییر سبد غول‌های خودروسازی وضعیت فعلی نفت خام را با وضع سابق زغال‌سنگ قیاس کرده است که سهم آن با تجاری شدن نخستین اتومبیل‌ها از سوی کمپانی فرد کمتر و کمتر شده و در نهایت باعث شد زغال‌سنگ قافیه را به نفت خام ببازد.

بهبود تکنولوژی‌ها در آینده فاکتوری کلیدی برای پایین نگه داشتن بهای نفت خام در مدت طولانی خواهد بود. مطالعات اخیر ما حاکی از این مسئله است که تکنولوژی‌های جدید از جمله اتومبیل‌های برقی و ژنراتورهای خورشیدی تأثیرات بیشتری را نیز بر سازوکار تقاضا برای نفت خام در درازمدت خواهند گذاشت.

 با افزایش وسایل حمل و نقل الکتریکی و انرژی خورشیدی، جهان ممکن است در آستانه انقلابی در حمل و نقل قرار بگیرد که سرنوشت بازار نفت خام را همان‌گونه که سرنوشت زغال‌سنگ تغییر کرد، دگرگون کند.

 مقاله اخیر در صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کند خودروهای برقی تا سال 2040 معادل 90درصد از موجودی خودروها در اقتصادهای پیشرفته و بیش از نیمی از موجودی خودروها در اقتصادهای نوظهور را به قبضه خود درخواهند آورد. نهادهای دیگر نیز چنین پیش‌بینی‌هایی را انجام داده‌اند، هر چند در سرعت این جایگزینی در این مطالعات تفاوت‌هایی وجود دارد.

همچنین ما در دهه‌های گذشته شاهد رشد انقلابی انرژی‌های خورشیدی بوده‌ایم. هزینه تولید از انرژی‌های خورشیدی از سال 2008 تاکنون حدود 80 درصد کاهش یافته است؛ کاهشی که برای انرژی‌های بادی نیز معادل 60 درصد بوده است. انرژی‌های بادی و خورشیدی از محل منابع مالی غیرعمومی همین حالا نیز در 30درصد کشورهای جهان رقابتی شده‌اند. مجمع جهانی اقتصاد پیش‌بینی می‌کند در سال‌های پیش رو این انرژی‌ها در 60 درصد جهان از زغال‌سنگ و گاز طبیعی ارزان‌تر شوند. به این ترتیب اگر مسئولان شورای شهر تهران و خودروسازان از خواب خوش بیدار نشوند با کاهش بیشتر درآمدهای نفتی نه تنها فرصت ورود تکنولوژی‌های جدید را از دست خواهیم داد بلکه همچنان با سوار شدن روی خودروهای آلوده‌کننده هر روز شاهد افزایش بیشتر هزینه‌های ناشی از آلودگی باشیم.

برچسب ها: رانت ، خودروهای برقی
نام:
ایمیل:
در صورت انتشار نظر به شما ایمیل زده می شود
* نظر:
چندرسانه ای
اخبار بین الملل