کد خبر: ۶۲۳۹۲
تاریخ انتشار: ۲۳ آبان ۱۳۹۶ - ۰۹:۳۰
دانشگاهی که بی‌شک در فعالیت‌های حساس و توسعه‌ای نباید هیچ محدودیتی را به لحاظ علمی پیش روی خود ببیند، اما حالا برجام و اثرات آن را بزرگترین مانع پیش روی خود می‌بیند؛ موضوعی که مسوولان باید پاسخ مناسبی برای آن داشته باشند
آرمان پرس l  هر دم از این باغ بری می‌رسد - تازه‌تر از تازه‌تری می‌رسد؛ حکایت این روزهای فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران و در پی آن فعالیت‌های آکادمیک دانشجویان مرتبط با مسائل هسته‌ای کشورمان است. خبر آمده بود که دانشجویان برای انجام هرگونه پژوهش‌های مرتبط با مسائل هسته‌ای، باید با هیات رئیسه دانشگاه هماهنگ کنند تا دانشگاه دچار چالش‌هایی از جمله بازدیدهای دوره‌ای ‌آژانس انرژی اتمی نشود و حالا خبر آمده که دانشجویان یکی از صنعتی‌ترین دانشگاه‌های بنام کشور نیز باید مراقب فعالیت‌های تحقیقاتی مرتبط با مسائل هسته‌ای خود باشند تا در معرض مصاحبه‌های بازرسان آژانس قرار نگیرند.
 
حالا آژانس کابوسی برای دانشجویان شده؛ آن‌ها باید مراقب باشند مبادا فعالیت‌هایشان نه از این جهت که رضایت اساتیدشان را نداشته باشد بلکه  ناراحتی و در پس آن بازرسی‌های گاه و بی‌گاه آژانس را نداشته باشد.روزی یکی از حامیان سرسخت برجام گفته بود: برجام جزو افتخارات تاریخ معاصر است و با همین تعابیر فتح‌الفتوحی برجام شد ویترین کار دولت! ویترینی که شیشه آن روز به روز کدرتر می‌شود و آن سویش نامعلوم! ‌ ظاهراً بدبختی‌هایش بیشتر از خوشبختی‌هایش شده‌ و محدودتر از همه آنها اینکه یک دانشگاه نتواند آزادانه در جهت پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای کشور قدم بردارد. برجام  این روزها حتی برای حامیان آنها مانند شمعی شده است که روشنایی آن کاسته و همه جا را تاریک می‌کند.

پس از آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای،  با روی کار آمدن دولت آقای حسن روحانی، احتمال پذیرش پروتکل الحاقی نیز از سوی ایران بسیار شدت یافته بود که در همان برهه با موضع‌‌گیری نمایندگان مجلس از جمله علاءالدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مبنی بر لزوم تصویب و تأیید پروتکل الحاقی در مجلس و مخالفت ضمنی تمامی نمایندگان در پذیرش آن، این موضوع منتفی شد اما بعدها ایران به صورت داوطلبانه و بدون امضای آن، حاضر به اجرای پروتکل الحاقی شد.

پروتکل الحاقی چیست؟
به گزارش صبح نو، در سال 1993 میلادی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای تقویت و گسترش نظام پادمان‌های آژانس، پروتکل الحاقی را تدوین کرد و در سال 1997 میلادی به تصویب شورای حکام رساند.

نظارت آژانس تا پیش از پروتکل الحاقی براساس پادمان‌ها و نظارت‌های کلاسیک آن انجام می‌گرفت، اما تصویب پروتکل الحاقی، اجازه قانونی را برای بازرسی‌های گسترده‌تر و سرزده از کشورهای عضو پیمان عدم اشاعه (NPT) فراهم می‌کند. کشورهای عضو آژانس باید این پروتکل را به عنوان «ضمیمه توافق جامع پادمان» بپذیرند.
در پروتکل الحاقی بخشی به عنوان بازرسی‌های بدون اطلاع ( NO-Notice Intspection) از سوی بازرسان و ناظران آژانس پیش بینی شده است.

 این بازرسی‌ها شامل بازرسی‌هایی است که بدون اطلاع قبلی در مورد زمان فعالیت‌ها یا مکان‌های مورد بازرسی، در یک بازرسی انجام می‌شود.

در عمل، این موضوع بدان معنی است که کشور و بهره‌بردار، زمانی از قصد بازرسان برای انجام بازرسی مطلع می‌شوند که بازرسان آژانس به یک سایت وارد شده‌اند. همانطور که خاطر نشان شد، این موضوع به طور مشخص مستلزم این است که کشور برای چنین بازرسی، ویزایی را از بازرسان درخواست نكند یا ویزای ورود مکرر به آنان اعطا کند.
در ماده 84 نیز به عنوان اقدام تکمیلی اشاره می‌کند: «علیرغم مقررات ماده 83، آژانس می‌‌تواند به عنوان یک اقدام تکمیلی، بخشی از بازرسی‌های معمولی پیرو ماده 80 را بر طبق اصل نمونه‌برداری اتفاقی، بدون اطلاع قبلی انجام دهد.»

آژانس متعهد شده است که «هرگاه عملی باشد» و بر اساس برنامه‌کاری، باید به طور دوره‌ای برنامه کلی بازرسی‌های اعلام شده و اعلام نشده خود را با ذکر کلی زمان‌های پیش‌بینی شده برای بازرسی‌ها را به دولت ایران اعلام كند.
قرار بر این بود برجام دروازه تعامل با جهان باشد اما ظاهراً نه تنها قرار نیست چنین مبنایی برای کشور داشته باشد بلکه در نسخه به روز شده‌تر آن، قرار بر محدود کردن دانشجویان ایرانی نیز هست؛‌ موضوعی که حال باید آن را از برکات برجام بدانیم! و مسوولان باید خوشحال باشند که میوه برجام به دانشگاه‌ها هم رسیده است و دانشجویان بیش از گذشته مزه این میوه را حس خواهند کرد.

دانشگاهی که بی‌شک در فعالیت‌های حساس و توسعه‌ای نباید هیچ محدودیتی را به لحاظ علمی پیش روی خود ببیند، اما حالا برجام و اثرات آن را بزرگترین مانع پیش روی خود می‌بیند؛ موضوعی که مسوولان باید پاسخ مناسبی برای آن داشته باشند، چرا که بارها از زبان همین مسوولان از نقش و تأثیر دانشگاه‌ و حوزه در پیشرفت کشور سخن‌ها شنیده‌ایم.
دولتمردان باید پاسخ روشنی به دانشجویان بدهند که اگر به صورت داوطلبانه پروتکل الحاقی را پذیرفته‌اند، چرا اکنون آنان اجازه فعالیت‌های حتی شبیه به تحقیق‌های هسته‌ای را ندارند؟ اگر دانشگاه هم جزو مکان‌هایی است که آژانس آزادانه می‌تواند در آن عبور و مرور کند، باید این سؤال را پاسخ دهند که به چه علت و توجیهی تن به چنین خواسته‌ای داده‌اند؟

نامه هشدار به دانشگاهیان
چند روزی است که موضوع عدم فعالیت دانشجویان دانشگاه‌های مطرح کشور با موضوع‌های مرتبط با هسته‌ای در فضای مجازی واکنش‌های متعددی را در پی داشته است؛ از جمله یاسر جبرائیلی معاون پژوهشی خبرگزاری فارس که با انتشار عکسی از یک نامه نسبت به این موضوع انتقاد و ازآن با هشتگ #خسارت_برجام یادکرده بود.یاسر جلالی در توییتر نیز از محدودیت‌های اعمال شده برای یکی دیگر از دانشگاه‌های کشور خبر داده بود. او نوشته بود: چند هفته پیش هم نجواهایی از بازرسی بازرسان آژانس از دانشگاه و ... و بازجویی از چند نفر از اساتید به گوش رسید. این شروع هشدار به دانشگاهیان است که از تحقیق در حوزه‌ نیازهای کشور بپرهیزند.
برچسب ها: برجام
نام:
ایمیل:
در صورت انتشار نظر به شما ایمیل زده می شود
* نظر:
چندرسانه ای
اخبار ایران
اخبار بین الملل